Rethinking Europe Michael Fischer Symposium / Siracuse 2016

Październik 18, 2016 § Dodaj komentarz


The conference took place in the heart of the Mediterranean region – in Syracuse, one of the most ancient cities in Sicily. The participants were chosen amongst university scientists, politics and artists, from Europe and other parts of the world, under the special patronage of the European  commissioner, Johannes Hahn. It is hard not to notice that most of the participants were German or at least German native speakers (Austrians, Swiss or Germans of Middle Eastern origin).

As an addition to the audience, 15 European students (5 Sicilians and 10 Erasmus students from different countries and different departments) were selected to participate and also to take part actively in a discussion on the last day of the conference.

The matter of interest of the symposium was so called “European crisis” regarding the UK “Brexit”, refugee crisis, “islamophobia”, the threat of terrorism, political instability, an increase of nationalisms around the world and changes in Turkey.

In reality, the speeches, presentations and discussions centered more around sociological, cultural, historical and philosophical aspects and topics.

Strangers and elsewhere

The focal point of the speakers were always the question of “borders”, “strangers”, and what does it mean “Europe”. Literature is full of heroes that abandoned their own homelands to seek  other lands. What does it mean “strangeness”? Was Odysseus a stranger or was he a traveller or discoverer of new lands?

In western world we are familiar with the term of “elsewhere”. Being deprived of home used to be a fundamental European condition. Now new ethical dilemmas appeared. Homelessness, trafficking, pornography, poverty, refugee problem, deportations and many others.


Ancient Greek Theatre – Siracuse

Siracuse and Sicily

The South was always the target of pilgrimages for the people from the North. It was because of the essential need to search the sacred place, the land where man could obtain the confirmation of himself, of whom he really was. It was also because of the kind of special “erotism” that the South possessed and was promising to bestow. The diversity derives from the climate: from North to South it changes dramatically.  When we think about man of South, we think about “Meridional”, a man of  the Mediterranean Sea. The border between North and South constitute the Alps. But the vegetal border coincides instead with the border of the Kingdom of the Two Sicilies. Sicily was a revelation  from the Nordic perspective. It was a part of “Magna Grecia” but still inaccessible for Ottoman dominion. The Arabic-Norman architecture of Palermo testifies of the cosmopolitan character of the Medieval Sicily. The South, “Il Meridione” is a symbol of the yearning for the lost homeland. The refugees from the South and the tourists from the North meet in Sicily nowadays, in a place of cultural exchange. It is true, that Italy without Sicily does not capture any picture from our imagination, it becomes sterile. Sicily is fundamental for Italy. Furthermore, Europe would not be possible without the refugees. Europe is not an isolated island. There are no pure “homelands”, territorial homelands, the human homeland constitutes its language.

The big rise of tourism in Sicily started in 1878, when the nudes of young boys painted on different object of everyday use had spread all over the Europe. This was the reason to travel to Sicily for many homosexuals and people of art.

In Syracuse we have a little of everything: the memory of Byzantium, strong Christian traditions, Africa, Muslims, the cosmopolitan art, culinary variations from East, West, North and South mixed together, refugees and rich tourists. A little bit of everything. That was the reason to choose Syracuse as a place to talk about new definition of Europe which seems to face the biggest problems in its whole history.

„If we want things to stay as they are, things will have to change.” – that sentence from “The Leopard”, the most significant and known Sicilian novel, written by Giuseppe Tommasi di Lampedusa seems to be related to the “fear” of what we don’t know yet, and what is coming inevitably. We should think rather to change things, to accept the changes. Instead of being closed, we need to be open, because we must be ready for what is arriving.

(according to the speech of Durs Grunbein and Johannes Hahn)


Ancient Roman theatre – Siracuse

Xenophobia and islamophobia

The history of Europe was not always a peaceful story, the fear of “strangers” is old and is related to the term of Xenophobia. In an ancient Greek “phobos” means the “fear” and “xenos” means the “stranger”. Xenophobia is a cultural phenomenon. “turkophobia”,  islamophobia” represents such vision of the world where the cultural differences are impossible to overcome. The concept of “Barbarians” was born in Ancient Greece: it was a description of people who did not speak Greek, it was the moment when the concept of “stranger” was created originally. Regarding  Aristotle, everyone that had lived in a foreign country was contaminated. In the history of xenophobia it was the religion that played the fatal role. According to Thomas Aquinas all infidels were bestial, people without any culture. The “sacred war” was not the Islamic phenomenon, as shown by the Crusaders, which took part of the peaceful Christian religion. The desire of power, wealth, fear, hatred and xenophobia are the historical facts. Instead the Islam of the Medieval age is considered a single religion that discredited the unfaithful.


Andalusia in the Medieval period, in the era of splendor and tragedy, is a concept both historical and geographical of phenomenal cultural integration. It shows the universality of human rights, which doesn’t change around the whole world. Even though Andalusia was not a paradise of cohabitation in XI Century, but it became the place of universality of culture and science. Anti-Muslim and anti-Semitic racism comes out of the colonial mentality.  It comes out of the cultural concept of race where the Jews become inassimilable. From the perspective of the white race, the minority start to be considered weak. In the 80s Islam starts to be perceived as opposed to democracy.  According to the words of Jean-Paul Sartre “If Jews did not exist, Christians would have invented them”. Islamphobia is not a consequence of the Muslim extremism. Islamophobia is an instrument of power. The essence of evil equals the essence of being foreign. The action called “evil” is without any reason, evil actions are committed by evil people.

(according to the speech of Erhard Oeser)


The art and the Orientalism

If we look at the map of the world where surprisingly not Europe but the Caucasus becomes the center, France and Spain become the world’s extreme point. The orientalism in art brings civility, eroticism and violence (harem). Orientalism means  free sexuality, prostitutes. Free Christian woman corresponds with the harem lady. It makes the fantasy come alive. There were a lot of such representations of Eastern women known in the Western culture. The Persian woman lying on the carpet constitutes the Aphrodite representation in the Persian world. There are known the small images of Western women painted on the Eastern everyday use objects, dishes, vases.

Arab culture is much older than Islam, it is not possible to identify it with the religion. Arabic poetry has the sensitivity that was not known in the Western culture. It is related to its interests in love and in everything that is not well known. Love was the favourite subject of the Arab poetry. The court of Frederick II knew the Arabic but the Arab poets did not take part of the so called “Sicilian school”. “Poetry” means “feeling” in Arabic.

Islam is not a definition  of Arabs, Islam is not everything of their culture. Talking about Arab culture we will see the new world.

(according to the speech of Mohammed Bennis)

The anthem of IS

The soundtrack of Jihad – the anthem of IS starts with the worlds: “My Umah, dawn has appeared, so await the expected victory”.

There is no difference between those words and words of the Italian anthem “let us join to a cohort, we are ready to die, we are ready to die..”

It’s surprising: how it’s a beautiful song whilst IS followers seem to hate music, destroying all the musical  instruments and records.

It is a professional song, which doesn’t sound like being recorded in a cave (like previous Al-Qaida songs before), it should have been registered and recorded by a kid in the West, who knows how to use professional instruments to record music.

The song expresses the nostalgia, it is going to give home to those people who are searching for it.

It’s the only song that can involve emotionally those young people in jihad, because music is forbidden in the Islamic State.

Surprisingly we can find people playing this song in other countries like Lebanon for instance, they make copies of it, they walk whilst listening to it on their ipods, they add sometimes modern rhythms to it.

Islamic State’s song output is pretty big: in 2015 half of the recordings took place in non Arabic states, in 2016 right now 90% of recordings happen in non Arabic countries, which is astonishing and surprising.

 (according to the speech of Alex Marshall)


Feminism and Islam

The common image of the Muslim woman in the West is the veiled image, the burkas are present in the news. Turkish women are represented with scarves or other kinds of body shells. It is told that is all according to criminal law.  The popular representation of the woman with a headdress – means immediately the Muslim woman. In the meantime a woman who lives in the luxury area of Berlin cannot be defined as Muslim at least until she wears the headdress.

Of course the majority of Muslim women live in big families and do not have the possibility to choose their husbands. But there is a considerable group of them who live the life chosen by them, independently from the image held by people from the West.

In reality each of the three biggest religions are patriarchal religions. The Koran says that the world of women must be separated from the world of men. And that the role of a woman is to look after the house and be subjected to man, to be his property.

A certain change in the treatment of women could have been noticed some times ago. There were men that started to demand  their own wives to go out without being covered. Instead from more or less 10 years we can observe a step back.

At least the half of the students in Algeria are women. Muslim women get married very late nowadays. In three countries: Algeria, Morocco, Tunisia the average age of the women that are getting married is 28/30. Practising sex before the marriage became popular for women in those countries.

The average number of children per married women is 2. The habit of marrying a cousin or a man chosen by the father is no longer practised. The patriarchal, big family is no longer a standard.

But women wearing headscarves are still stigmatised as Muslim in the western Europe.

(according to the speech of Seyran Ates)

Students comment

On the last day of the conference students were asked to comment. Each of them were asked a question what does it mean “to be European” to them, what can they do to improve Europe and what they think about the idea of United Europe.

From the students statements, especially students coming from the post Soviet sphere of interest, it emerged a feeling of uncertainty for the future, and the future of their homelands. The fear of Russian provocative movements close to the borders and worrying about the uncertain European solidarity.

The students from Baltic countries expressed their need for any European signal being  given to the European neighbours to assure them of EU unity and solidarity.

In my opinion the “stranger”, a problem of “elsewhere” is paradoxically combined with the unity. To “not have borders” doesn’t mean “do not have them at all”. In reality it only moves them to another place, to create “the outside”. To divide us from “not us”. The better we  feel in our home called “Europe” the stronger we would perceive “the elsewhere” as a “foreign” and different.

It’s a paradox which could be cured only by opening the gates, or at least “repeal” them to let in new fresh air. To let us know better what we do not know, and let it be known to the other side.

The key question is : who am I in the first place? Am I Polish, then European, and then human, or am I human primarily. The forces that came to power in Poland and other post socialist countries recently try to inverse the order of my statements, concentrating mostly on particular nationalisms.

The future of a United Europe is not known.


Esencja – essence – essenziale

Październik 11, 2016 § Dodaj komentarz

testRozmyślałam ostatnio o najbardziej esencjalnych potrzebach nas: ludzi. O tym, czego potrzebujemy najbardziej. Doszłam do wniosku że to: poczucie bezpieczeństwa i ciepła. Chcemy, żeby było nam ciepło (i sucho), chcemy czuć  się  bezpieczni, niezagrożeni. Ich brak odczłowiecza, zamienia nas w zwierzynę  łowną  lub w drapieżniki, w zależności od okoliczności i fizycznych predyspozycji. Zagrożenie utratą ciepła, niepewność jutra, czające się wokół zagrożenia, od których nie da się uciec, ani ich przewidzieć, wzbudzają lęk, napady paniki i rozpaczy. Dlatego tak wielu boi się wyruszać w dalekie podróże, szczególnie te, w nieznane. Dlatego tak wielu lubi zarezerwować wszystko przed wyjazdem. Dlatego w końcu czasem tak trudno dać się porwać miłości, przyjaźni i fascynacji.

Dalej, poszukujemy  akceptacji dla tego, jacy jesteśmy, akceptacji, która jest możliwie bezwarunkowa, bo tylko taka akceptacja ma jakaś wartość w ostatecznym rozrachunku. „Chcę być sam/sama”. Doprawdy? Takie stwierdzenie  nie może być oznaką psychicznej równowagi, a jedynie lęku przed odrzuceniem, asekuracją. Tak naprawdę  nikt nie chce być sam. Gdyby ludzie pragnęli samotności, nasz gatunek nie wykształciłby języka, mowy, którą się porozumiewamy, w całym jej splendorze i okazałości. Z  językami, alfabetami i poezją. Gdyby ludzie chcieli być sami , najbardziej pożądaną „nieruchomością” świata byłyby „bezludne wyspy” i nie powstałyby wspaniałe opowieści o Robinsonie lub zapierające dech w piersiach dramaty z Tomem Hanksem. Umiejętność bycia samemu i bycia w zgodzie z sobą samym jest właśnie dlatego tak cenną zdolnością dojrzałości mentalnej.

Czego chcę zatem w tym obcym świecie, w którym znalazłam się  bezdomna nocą, na ulicy,  za zamkniętą bramą?




I nie chcę być sama.

W świecie pełnym obcych zapachów i dźwięków. Który był moją tęsknotą podróżnika, a który stał się moim domem „w którym straszy”.

Teraz mieszkam tu – na Sycylii i teraz to stąd będę nawijać makaron na uszy.


Świat zapomniany przez Boga i tak bardzo ludzki – o „Chrystus zatrzymał się w Eboli” Carla Levi

Sierpień 9, 2016 § Dodaj komentarz

Urodzony w Rzymie włoski pisarz pochodzenia żydowskiego: Carlo Levi. Pisarz, malarz, lekarz i przede wszystkim działacz antyfaszystowski. Przetrwał wojnę internowany w Bazylikacie w prowincji Matera na południu Włoch. Aresztowany w 1934 roku za przynależność i działalność dla antyfaszystowskiej organizacji „Giustizia e libertà”, zwolniony w 1943 roku po upadku Mussoliniego. Jest szczególnie wartym uwagi fakt, że działacz antyfaszystowski, tak ostentacyjnie „żydowski”, że świadczyło o tym nie tylko jego imię i nazwisko, lecz również wyznawana religia, przeżył wojnę i poza uciążliwym zakazem poruszania się i osadzeniem w miejscu, które nie „oglądało Boga”, nie doświadczył większego poniżenia, ani tym bardziej fizycznego prześladowania. To mówi wiele o faszyzmie Włoch i o „antysemityzmie” Włochów, a raczej jego braku, nawet, w czasie 2 wojny światowej.

Miejsce zapomniane przez Boga nazywało się Aliano. Znajdowało się blisko jednego z dwóch najstarszych miast świata – Matery (drugie leży w Jordanii).

zdjęcie zrobiłam w Sassi di Matera w maju 2016

zdjęcie zrobiłam w Sassi di Matera w maju 2016

Chrystus wstąpił do piekła podziemnego żydowskiej moralności, aby rozbić wrota czasu i położyć na nich pieczęć wieczności. Lecz w owej krainie zapadłej, bez grzechu i bez wybawienia, gdzie zła nie odczuwa się bólem, bo jest bólem ziemskim, tkwiącym niezmiennie w rzeczywistości, Chrystusa nigdy nie było. Chrystus zatrzymał się w Eboli.


Z ogromną wrażliwością, przynależną artyście Levi obserwuje otaczający go świat i płacze nad nim. Widzi mroki spowijające ten jeden z najbiedniejszych regionów Włoch, na którego terenie (oraz w sąsiadującej o parenaście kilometrów dalej Pulii) odbywały się najokrutniejsze i najcięższe walki w trakcie Risorgimento – zjednoczenia Włoch. To tu trwał najsilniejszy ruch burbońskiego oporu i to stąd do obozów koncentracyjnych na północy trafiły tysiące żołnierzy, by już nigdy nie powrócić. To tu również, z powodu miażdżących różnic pomiędzy panami a chłopami, najżywsza i najbardziej gorliwa była również tradycja słynnych Briganti – rozbójników „janosików”, którzy rabowali bogatych i stawali w obronie biednych. To do Pulii i do Bazyliakty przyjeżdżali pod koniec XIX w piemonccy oficerowie i fizycznie „brali sobie” osamotnione kobiety (przeważnie z gromadą dzieci) i ich ziemię. Mężczyzn nie było. Prawie. Reszta, której nie zabrały Savoiańskie wojska uciekła do lasu, by stać się „zbójami” lub wyjechała do Ameryki. Na zawsze. Czasem zabierając ze sobą jedno lub dwoje dzieci. Początkowo wysyłali paczki i pieniądze, „dlatego w Aliano jest mnóstwo amerykańskich narzędzi”, z czasem coraz rzadziej, w końcu, za oceanem mężczyźni zakładali nowe rodziny, a ich porzucone kobiety musiały radzić sobie same. Jakoś. Tak narodziło się nowe południowe społeczeństwo. Z tych synów matek, bez ojców, w matriarchalnym społeczeństwie o tradycjach patriarchalnych. Takie to nie jest bardzo proste…

Pisząc o tym socjalnym problemie powstałym w efekcie przyłączenia do Piemontu, pulijski dziennikarz Pino Aprile mówi tak: In famiglia e in società, i padri sono la legge, i custodi delle regoli uguali per tutti; le madri sono l’amore, il motore dell’eccezione a favore dei propri figli e questo le rende più disposte a porne le richieste al di sopra del tutto (W rodzinie i w społeczeństwie, ojcowie stanowią prawo, są strażnikami zasad jednakowych dla wszystkich; matki są miłością, motorem działań na rzecz swoich dzieci, a to sprawia, że są bardziej skłonne przedłożyć ich prośby ponad wszystko).

Najsłynniejsza chyba pieśń Brygantów „Brigante se more” w oryginalnej wersji (oczywiście nie po włosku tylko w języku oryginalnym czyli wersji sycylijskiego, którym mówiły ludy wybrzeża Morza Jońskiego ) oraz bez historycznych przeinaczeń (różne grupy próbowały w późniejszej historii wykorzystać dla siebie historię Brygantów).

a w niej poruszające słowa:

Femmene belle ca date lu core,
si lu brigante vulite salvà
nun ‚o cercate, scurdateve ‚o nome
chi ce fa guerra nun tene pietà.

(Piękne niewiasty, które oddałyście im serca,
jeśli brygantów chcecie ocalić
nie szukajcie ich, zapomnijcie ich imię
kto czyni wojnę ten nie zna litości)

Słowa te są niczym innym niż prośbą do zakochanych o „rozdzielenie”, „zapomnienie” dla dobra obu stron, dla zmniejszenia cierpienia. W prośbie tej chodziło o to, by nie zmiękczać serc Briganti, dla ich bezpieczeństwa, dobra i ocalenia.

Świat opisywany przez Carlo Levi jest światem pierwotnego dobra i pierwotnego piękna zanurzonego w ciemnościach niewiedzy i nędzy.

Żółtaczka nazywa się tutaj ‚chorobą tęczy’, ponieważ przez nią człowiek zmienia kolor skóry i zaczyna w nim przeważać jak w widmie słonecznym kolor żółty. Skąd bierze się ‚choroba tęczy’? Tęcza wędruje po niebie i opiera o ziemię oba swe końce, poruszając je tu i ówdzie po polach. Jeżeli koniec tęczy dotknie przypadkiem bielizny suszącej się na polu, to ten, który ją wdzieje, przybiera kolor tęczy i choruje.


To świat, w którym seks jest naturalną i nieuniknioną częścią życia. Tak naturalną, że jest sprawą oczywistą, że gdy dwoje ludzi przeciwnej płci znajdzie się bez towarzystwa osób postronnych, musi dojść do ich zbliżenia. A skoro musi, to nie jest to niczym złym ani wulgarnym. Jest to również tak oczywiste, że nawet jeśli nie ma na to żadnego dowodu, przyjmuje się za sprawę dokonaną. Dlatego tamtejsze kobiety nigdy nie spotykały się z mężczyznami na osobności, zawsze towarzyszyły im kuzynki, matki, ciotki, jednym słowem „przyzwoitki”. I kiedy do drzwi domu Carlo Levi zapukała staruszka, nerwowo poruszała się i szybko pożegnała, aby nie wzbudzić niczyich podejrzeń. Jakaś część tej ludowej mentalności musiała być silnie obecna również na Sycylii, doprowadzając do narodzin tradycji zwanej w Sycylijskim „fujtina” (porwanie lub raczej „oddalenie się”). Był o zwyczaj oddalania się młodych, zakochanych i chcących się pobrać wbrew woli ich rodzin, ludzi na osobność, po której ich ślub stawał się w efekcie nieunikniony, na skutek założenia, zgodnie z rzeczywistością lub nie, że związek fizyczny dwojga został skonsumowany. Fakt, że sycylijska fujtina osiągnęła formy wynaturzenia, w postaci niechcianych porwań, uprowadzeń i gwałtów na kobietach odrzucających zaloty, to już temat na osobną historię.

Tymczasem: „Chrystus zatrzymał się w Eboli” Carlo Levi – polecam!

„Światło się Mroczy” – R. R. Martina powieść SF o zderzeniu kultur

Wrzesień 23, 2015 § Dodaj komentarz

„Jeśli Arkin Ruark był manipulatorem tylko z tego powodu, że urodził się na Kimdissie, to ja byłem łowcą niby-ludzkich głów jedynie dlatego, ze bylem Kavalarem. Dirk zastanowił się przez chwilę nad tymi słowami. – No wiesz, ona miała rację – odezwał się cicho. – Tak? Naprawdę? – Jej argumenty były trafne – uściślił Dirk. – Wygląda na to, że pomyliła się w ocenie Ruarka, ale w zasadzie… – W zasadzie lepiej jest nie ufać żadnemu Kimdissianinowi- stwierdził stanowczo Janacek. – Oszukano cię i wykorzystano t’Larien, a mimo to niczego się nie nauczyłeś. Jesteś taki sam jak Gwen.”

Dirk t’Larien wezwany szeptem klejnotu swojej byłej wielkiej miłości Gwen, którą on nazywa Jenny, przylatuje na planetę Worlorn będącą częścią cywilizacji Dumnego Kavalaru. Na miejscu czekają na niego Gwen Delvano wraz ze swoim przyjacielem-pacyfistą Arkinem Ruarkiem, a następnie jej mąż Jaantony Vikary i jego partner Garse Janacek. Tam, na miejscu Dirk musi rozwiązać kwestie związane z nieprzystającymi do Terrańskich prawami „związków” i „kobiet”, a także rozliczyć się z własną przeszłością, miłością i tym, kim jest on sam, jaka jest jego tożsamość. Tam również Dirk zrozumie ostatecznie, że niezależnie od wzburzenia jakie wywołuje w nim myśl o gwałceniu (zgodnie z ziemskimi standardami) praw człowieka, które wpisane jest w kulturę i tradycję Kavalaru, czasem trzeba zrozumieć obcą, inną kulturę, aby znaleźć w sobie szacunek, może już nie dla niej samej, ale dla wywodzących się z niej ludzi. Ostatecznie, Dirk, znajdzie w sobie nawet siłę i możliwości wpisania się w tę inność po swojemu.

Dziwne tradycje

Na Dumnym Kavalarze zawsze brakowało kobiet, a także ludzi w ogóle. To rzekomo ten motyw miał spowodować powstanie tam, zaistnienie, przedziwnych, wydawać by się mogło perwersyjnych, zwyczajów. Kobiety zwane „eyn-kethi”, matki wszystkich, zamykano w pilnie strzeżonych jaskiniach i stawały się one tam pilnie strzeżoną własnością wszystkich mężczyzn z danej gromady. Celem ich życia było zaspokajanie seksualne mężczyzn oraz rodzenie i wychowywanie dzieci. W tak pojętym społeczeństwie przestają obowiązywać nie tylko – tradycyjne w naszym świecie – więzi między parą kobiety i mężczyzny, ale również więzi między matką i dzieckiem. Cała społeczność kobiet wychowywała dzieci, a nazwanie tej jednej konkretnie „matką” przestawało mieć jakiekolwiek większe znaczenie.

Do czasu.

Kiedy wybuchły pierwsze walki pomiędzy zgromadzeniami Kavalarów, czy rodzinami, czy jak ich tam zwać, najcenniejszym łupem, jaki można było zrabować stawały się…oczywiście kobiety. Kavalar, który ukradł kobietę innej rodzinie (nie można było sobie oczywiście przywłaszczać kobiety z własnej wspólnoty) lub z innego świata mógł ją zatrzymać dla siebie jako swoją „betheyn”. Jednak w świecie Kavalarów istniały silniejsze związki niż te łączące ich z kobietami i prokreacją. Były to związki mężczyzn ze sobą nawzajem. Nie ma na Dumnym Kavalarze silniejszej więzi niż ta, łącząca ze sobą dwóch „teynów” – czyli przyjaciół od zawsze, na zawsze, na śmierć i życie razem. Razem polują, razem mieszkają, razem żyją…, kochają się, czy w sensie cielesnym, nie jest to wyjaśnione, jakby nie miało znaczenia, bo przecież może być tak i tak, raz tak raz tak, nie wchodząc w szczegóły mogło zależeć od wielu rzeczy. Razem robią wszystko, dzielą wszystko…dzielą też kobietę. Jeśli jakiś Kavalar ukradnie, poślubi kobietę, staje się ona jego „betheyn” – dla jego teyna zaś „cro-betheyn”. Prawo teyna do cro-betheyn objawia się również w prawie do związku cielesnego. Tak jakby ta kobieta miała dwóch, nie jednego mężów, a raczej jakby była ich, tych dwóch własnością.

Dziwne i straszne? Wstrząsające?

Logiczne, jeśli pomyśleć o wymianie genów, w świecie, niezbyt zaludnionym, w którym przedłużenie gatunku jest jednym z najsilniejszych instynktów.

Ale czy naprawdę?

Tymczasem przychodzi na myśl zwyczaj „częstowania żoną” praktykowany przez Eskimosów i aż czuję ten drobny dreszcz na skórze jakbym już znalazła się na Alasce…

Los kobiet, nawet tych będących betheyn nie jest różowy. Kiedy zostanie zabity ich opiekun, trafiają ponownie do jaskiń by na zawsze pozostać w nich jako eyn-kethi.

Tradycje Dumnego Kavalaru są oparte na przemocy. Gdzieś, między opowieścią, pojawiają się u Martina wzmianki o innych światach, czasem nawet Ziemi. Gdzieś przebija się opowieść o mutantach ludzkich. Takich z mutacjami genetycznymi lub ludzi sztucznie „poprawionych”. Ci, z czasem zatracili na zawsze zdolności prokreacyjne i dlatego Kavalarzy nazywają ich „niby-ludźmi”.

Na niby-ludzi można polować, nie są ludźmi, są jak zwierzęta. Poluje się na nich białą bronią, rytualnie, pierwotnie. Zabitym zrywa twarz, obcina głowę i zabiera jako trofeum. Są również tacy Kavalarzy którzy szyją kurtki z „niby-ludzkiej” skóry…Brzmi znajomo…? No pewnie.

Jaantony Riv Wolf high-Ironjade Vikary

Jaan nie jest taki jak inni, a raczej jak Brathowie, ostatni z rodów kavalarskich, który kultywuje tradycje polowań. Jaan, który przez dłuższy czas przebywał poza Kavalarem, w świecie Avalon, gdzie panują „normalne”, ziemskie prawa, Jaan, który zakochał się w Gwen…jest Kavalarem zmienionym przez świadomość i wrażliwość. On nie traktuje swojej żony już tak przedmiotowo jak inni, mimo że nadal dzieli ją ze swoim teynem Garsem. Pisze o historii Kavalaru odkrywając zafałszowane karty tej historii i próbując dotrzeć do praprzyczyny całego zła.

Jaan jest łącznikiem między światami. Jest tym, kto zrozumiał i poznał inne światy i wychodzi im naprzeciw pozostając nadal dumnym Ironjadem, pojedynkującym się, związanym żelazem ze swoim męskim partnerem życiowym. Tego Jaan nie może przekroczyć, bo jest … Kavalarem.

Esencja człowieczeństwa jest nazwa, więź, obietnica. Kryje się wewnątrz, ale my nosimy ją na przedramionach.

Imiona. Imiona tworzą historię i opisują rzeczy i ludzi. Jaantony Riv Wolf high-Ironjade Vikary, Garse Ironjade Janacek, Gwen Delvano, która nie tylko nie chce być Jenny, ale „nigdy nią nie była”… Nazwiesz coś, lub kogoś i już. W tej jednej chwili staje się prawem i przyczyną, obowiązkiem i … wszystkim. „Niby-człowiek”, „corariel” (chroniona własność na którą nie wolno polować nawet jeśli jest niby-człowiekiem) itd. Prawa i postępowanie ludzkie wynika z TERMINU, jakim określimy rzeczy i ludzi. I związki między nimi i wszystko. To imię, ta nazwa zadecyduje o prawie osoby do bycia osobą lub zwierzyną łowną, czyjąś własnością lub przyjacielem, miłością, zdradą, prawem do decydowania o sobie lub nie.


I to wszystko tak po prostu ostatecznie sprowadza się do rasizmu. Do nietolerancji wobec odmienności. Do zderzenia kultur i światów, których porozumienie „zdaje się” niemożliwe, ale czy rzeczywiście nie jest? Odpowiedź znajdzie czytelnik na kartach powieści, bo ona tam jest, ja jej nie zdradzę bo po co. R.R. Martin – kreator światów – ponownie, albo raczej jak zawsze toczy dyskurs o światach i odmiennościach. O „Murze”, choć tym razem nie fizycznym, jak ten broniony przez Nocną Straż, lecz o murze w nas i między nami.

Dziś tak bardzo aktualne są jego rozważania.

„Światło się Mroczy” – wspaniałe SF, które pożera się jednym tchnieniem, jak inne powieści Martina, chociaż zupełnie nie jak te inne. Jak „Diunę” Franka Herberta, jak „Wojnę Światów” Wellsa.

czyli to Bóg stworzył zło – o „Baudolino” Umberto Eco

Wrzesień 9, 2015 § Dodaj komentarz

„- Czemu powiadasz, że wolność jest dobrem?
Bo jeśli ci ją zabiorą, jeśli zakują w łańcuchy, jeśli nie pozwolą robić tego, co pragniesz, cierpisz, a stąd wniosek, że brak wolności jest złem.
Czy możesz tak obrócić głowę, by spojrzeć za siebie, ale obrócić naprawdę, zobaczyć własne plecy? Czy możesz wejść do jeziora i pozostać w nim do zmroku, to znaczy pod wodą, ani razu nie wystawiając ponad nią głowy? – spytała i roześmiała się.
Nie, gdybym bowiem próbował tak obrócić głowę, skręciłbym sobie kark, a gdybym trwał pod wodą, nie mógłbym oddychać. Bóg stworzył mnie właśnie takim, bym nie zrobił sobie czego złego.
Powiadasz zatem, że odebrał ci jedną lub drugą wolność tylko dla twojego dobra, prawda?
Abym nie cierpiał.
Po co więc dał ci wolność wybierania między dobrem i złem, skoro narażasz się w ten sposób na wiekuistą karę?
Pan Bóg, dając nam wolność, sądził, że użyjemy jej w dobrych celach. Ale bunt aniołów wprowadził zło do świata, a wąż skusił Ewę i wskutek tego wszyscy cierpimy z powodu grzechu pierworodnego. To nie jest wina Boga.
A kto stworzył zbuntowanych aniołów i węża?
Bóg, to rzecz oczywista, lecz nim się zbuntowali, byli dobrzy, czyli tacy, jakimi ich stworzył.
Więc nie oni stworzyli zło?
Nie, oni tylko je popełnili, lecz istniało przedtem jako możność zbuntowania się przeciw Bogu.
Czyli to Bóg stworzył zło?”
czyli to Bóg stworzył zło
Gdybym miała jednym zdaniem zaklasyfikować „Baudolino” do jakiegoś gatunku powieści…
powiedziałabym – to powieść o tworzeniu się języków współczesnych – na pierwszych stronach dziękowałam opatrzności za moją jako taką sprawność w językach łacińskich i germańskich, bo cóż zrozumiałabym z takiego zdania? :
Ratisbona Anno Domini mense decembri mclv kronica Baudolini cognomentum de Aulario ia Baudolino syn Galiauda z Aulario o głowie gdyby lew alleluia składam Panu dank y oby mi przepuścił
którym jest napisany cały dłuuuugi pierwszy rozdział… (doskonała robota tłumacza!)
… nie – wróć – to powieść historyczna…nieee….zaraz…przecież niektóre fakty są podkolorowane… fantascienza…weźmy np. historię śmierci Fryderyka Barbarossy (Rudobrodego!)
z wikipedii: „Krucjatę tę zakończyło utonięcie cesarza w rzece Salef. Dokładne okoliczności śmierci nie są znane. Źródła historyczne podają, iż nastąpiło to w trakcie kąpieli lub podczas upadku z konia do rzeki.”
Umberto Eco napisał własną intrygę.
Powiedziałabym, że to powieść o historii kościoła a raczej anty-Historii – o tworzeniu się dogmatów, mitów i przesądów, relikwii – całego morza relikwii, o historii skłócenia odmian  chrześcijaństwa i kulturowego wschodu od zachodu
To zamienia się w czystą fantastykę (!) niezbyt odległą od Tolkienowskiej (!) nasyconą taką filozofią, że hej :
„ – Nie przyjaźnicie się, bo jesteście inni? – spytał Poeta.
Co ma na myśli, mówiąc „inni”?
No, w tym samym sensie, w jakim ty jesteś inny niż my i…
Dlaczego jest inny niż wy?
Boże przenajświętszy! – wykrzyknął Poeta. – Przede wszystkim masz tylko jedną nogę! My i blemiowie mamy dwie!
Także wy i blemiowie ma jedną, jeśli uniesie drugą.
Ale ty nie masz drugiej, by ją opuścić!
Po co opuszczać nogę skoro jej nie ma? Czy ty musi opuszczać trzecią nogę, skoro jej nie ma?”
a potem w najpiękniejszą historię miłosną jaką można sobie wyobrazić… cyt! Nie mogę nic powiedzieć, bo efekt zaskoczenia jest kluczowy – Baudolino i Hypatia…
Ale tak naprawdę – dla mnie to opowieść o poszukiwaniu świętego Graala – Gradalisem go Baudolino „pozywa”.
Dokładnie o tym jest ta powieść, w każdym znaczeniu, na każdej stronie.
I na koniec taki smaczek :
„ – (…) Co to za zwierzęta?
Konie (…)
Jakie jest konie? Spytał zaciekawiony jednonogi.
Jakie jest każdy widzi – odparł Poeta. – Jako te.”
definicja pochodzi z pierwszej polskiej encyklopedii Benedykta Chmielowskiego z 1745 !!
KOŃ JAKI JEST KAŻDY WIDZI” – ach ten tłumacz puścił oczko – Adam Szymanowski [w czarnej ramce ]
a jak to było w oryginale? Jak się dowiedzieć? Zdobyć Baudolino in italiano…
taka intryga kryminalna prawie.

Chrześcijańscy Syryjczycy lub Syryjscy Chrześcijanie

Czerwiec 24, 2015 § Dodaj komentarz

zdjęcie z serwisu

zdjęcie z serwisu

Codziennie już słyszę o przedsięwzięciu przyjęcia w Polsce 60 syryjskich rodzin CHRZEŚCIJAŃSKICH…

Nie hasło „syryjskich” mnie tu zastanawia i nawet już nie będę się czepiać słowa „rodzin” (bo w końcu co z jednostkami bez rodzin – czy na tym świecie są już i będą na zawsze społecznie zapomniane i na śmierć skazane?) – tym razem uderzył mnie ostatni przymiotnik w całym tym sloganie…

„chrześcijańskich” – ok – po głębszej refleksji przyjmuję do wiadomości, że są chrześcijanie w Syrii prześladowani, że to dla nich po prostu ucieczka z niedobrego świata, a nierzadko, być może, przed śmiercią…

Jednak – czy tylko chrześcijanie są w Syrii prześladowani? czy nie także ateiści? dziennikarze, artyści, wolnomyśliciele, kobiety w ogóle?

Otóż – zamieniamy się w „NICH” – w wojujących fundamentalnie za wiarę – oni podzielili nas na nas i ich a my brniemy w ten podział i dzielimy nas na nas i ich…

Czy to obrona cywilizacyjna? nie bądźmy hipokrytami, nie o bezpieczeństwo tych rodzin, a o obronę „naszej zachodniej chrześcijańskiej” cywilizacji tu chodzi!

bo skoro oni są „też” chrześcijanami to znaczy że nie są muzułmanami…

a nie chcemy, żeby przyjechali tu „oni” – to znaczy muzułmanie i zbudowali meczety i minarety – choćby z komina poznańskiej rzeźni…(?)

Obejrzałam w telewizji reportaż o syryjskim dziennikarzu. Uciekł do Polski rok temu, siedział w więzieniu, grożono mu śmiercią.

Nie wiem jakiego był wyznania i czy w ogóle w coś wierzy…

Pasta alla Norma alla catanese – czyli moja sycylijska MUZYKA!

Maj 30, 2015 § Dodaj komentarz

Makarondizajn nie byłby prawdziwym blogiem makaronowo-dizajnowym, gdyby nie pojawiła się tu któregoś dnia prawdziwa „ricetta” prosto z Italii. Nie taka jednak, przeczytana w książce kucharskiej, ani zasłyszana od znajomych, ale prawdziwa – przywieziona w plecaku z podróży, z najbardziej osobistego i głębokiego doświadczenia mojego serca – Sycylii.


Pasta alla Norma to jedno z najbardziej sycylijskich dań i tak, jak duża część – wegetariańskie. Jak duża część – oparta na bakłażanie – czyli „melanzane„.
Pasta Ca’ Norma” (jęz. sycylijski) pochodzi z Katanii i zawiera w sobie pełnię śródziemnomorskich smaków. W 1920 roku Giuseppe i Anna Pandolfini zamieszkujący w domu przy via Etnea (to ulica prowadząca w kierunku Etny, której perspektywę prześwietnie zwieńcza góra wulkanu) zaprosili na obiad znanego włoskiego reżysera, scenarzystę, pisarza i poetę – Nino Martoglio. Kiedy posmakował tak przygotowanego dania – wykrzyknął : „È una Norma!” – „To jest Norma!” co w języku sycylijskim znaczy „Muzyka” i tak już zostało.

Składniki (2 porcje):

bakłażan (jeden mały lub duży niecały)

ząbek czosnku

jeden duży dojrzały pomidor – lepiej 4 małe pomidorki sycylijskie

passata pomidorowa – domowa lub kupna

przecier pomidorowy koncentrat – 1 łyżeczka

ser ricotta solona

makaron najlepiej penne (sos wchodzi wtedy sam do dziurek)

bazylia świeża – do smaku i dla dekoracji

pieprz mielony, sól


Umyty bakłażan kroimy w cienkie (ok. 5mm) plastry, części, których nie damy radę skroić w plastry kroimy w kostkę, posypujemy delikatnie szczyptą soli i odstawiamy na pół godziny.


Sparzonego pomidora obieramy ze skórki, usuwamy szypułkę i kroimy w kostki, w międzyczasie obieramy czosnek, odmierzamy dwie porcje makaronu. Makaron doskonale odmierza się wsypując odpowiednią ilość porcjami na talerzyk przewidując z pełną świadomością w jaki sposób powiększa on swoją objętość w trakcie gotowania.


Ser Ricotta kroimy bardzo ostrym nożem w cieniuteńkie jak papier płatki.


Powracamy do bakłażana – na mocno rozgrzaną na patelni oliwkę z oliwek układamy plastry bakłażana i smażymy – po kolei, jak naleśniki, smażymy dociskając lekko szpatułką, aby zmiękły i wypuściły soki. Przysmażamy z obu stron tak, aby przybrały zarumienioną postać i odkładamy na osobny talerz. Jeden po drugim, na końcu smażymy wszystkie pozostałe drobne kawałki bakłażana, które pozostały.


W międzyczasie gotujemy wodę na makaron – 8 minut – al dente – później makaron dojdzie jeszcze w piecyku, dokąd w kuchni sycylijskiej często ostatecznie trafia.

Po uporaniu się ze wszystkimi kawałkami bakłażana na patelnię trafia pokrojony pomidor lub pomidorki przekrojone na połówki oraz wyciśnięty przez praskę czosnek. Dusimy chwilę, aż pomidor puści soki i zmięknie, dolewamy passaty pomidorowej i dokładamy czubatą łyżeczkę koncentratu pomidorowego. Całość podduszamy na patelni na umiarkowanym ogniu. Na prawie gotową pulpę pomidorową wrzucamy posiekane liście bazylii.


Bazylia jest jednym z najistotniejszych składowych smaku, to ważne, żeby była świeża i żeby była, bez niej to danie nie ma sensu… Na koniec doprawiamy zmielonym pieprzem i solą.

Teraz łączymy nasz pomidorowy sos z bakłażanem.


Odcedzamy makaron i wrzucamy na sos. Dokładamy plastry sera ricotta.


Przekładamy całość do brytfanki i wstawiamy na 5-10 minut do mocno rozgrzanego piecyka.
Na talerzu dekorujemy liśćmi bazylii.

Smacznego !